A A A

Inwalidztwo I grupy

Inwalidzi I grupy są to osoby niezdolne do wykonywania jakiegokolwiek zatrudnienia i ponadto wymagające stałej opieki i pomocy .drugiej osoby (np. osoby nie będące w stanie samodzielnie przyjmować pożywienia, ubierać się, poruszać itp.). Jak już wspomniano, osoby będące inwalidami I grupy, pomimo cał­kowitej niezdolności do wykonywania zatrudnienia, mogą być przysposa­biane do niektórych zajęć w specjalnie dla nich przystosowanych wa­runkach (32, § 30), np. jw specjalnych spółdzielniach inwalidzkich dla niewidomych lub wykonywać prace chałupnicze (osoby nie mogące po­ruszać się). Stany wymagające stałej opieki innej osoby są dokładnie ok­reślone w § 31 cytowanego rozporządzenia. Są to: choroby obłożne trwające dłużej niż 6 miesięcy; choroby psychiczne grożące niebezpieczeństwem dla otoczenia lub samego chorego; 3) inne choroby i kalectwa pozbawiające chorego możności samo­dzielnego zaspokajania niezbędnych potrzeb życia codziennego (przyjmo­wanie pokarmów, załatwianie czynności fizjologicznych, mycie, ubiera­nie się itp.); 4) niemożność samodzielnego poruszania się w domu. Przy ustalaniu inwalidztwa należy pamiętać, że nie każde trwałe zmiany anatomiczne muszą decydować o inwalidzwie, nie zawsze bowiem i nie wszystkie zmiany anatomiczne muszą być powodem tak znacznego wyłączenia zdolności czynnościowych. Nawet poważniejsze braki lub zmiany anatomiczne mogą być przez czynnościowe przystosowanie wy­równywane i nie powodują niezdolności do pracy lub ograniczają ją tylko w niewielkim stopniu. W orzekaniu inwalidztwa decydować powin­ny więc nie tyle zmiany anatomiczne, ile przede wszystkim trwałe, nie­odwracalne zaburzenia czynnościowe, które uniemożliwiają wykonywa­nie pracy. Wobec konieczności indywidualnego ujmowania każdego przy­padku i uwzględnienia — oprócz stanu zdrowia — takich czynników, jak: wiek, zawód, kwalifikacje, rodzaj pracy itp. (patrz również § 22 cytowa­nego rozporządzenia), nie można oczywiście stosować zawsze jednako­wych, sztywnych norm, które byłyby podstawą do stwierdzania inwa­lidztwa. Nie ulega wątpliwości, że zaburzenia czynnościowe, które stają się powodem inwalidztwa, osiągać muszą odpowiednio wysoki stopień. Nieznaczne lub mało znaczne zmiany anatomiczne lub czynnościowe, chociaż trwałe, nie muszą być powodem inwalidztwa, jeżeli osobnik nimi dotknięty — przy ewentualnie niewielkiej zmianie warunków i orga­nizacji swej pracy oraz po pewnym okresie przystosowania się — może wykorzystywać nadal swe kwalifikacje i uzyskiwać pełne zarobki. Na ogół przyjmuje się, że warunkiem inwalidztwa jest trwałość-i nie­odwracalność zaburzeń. Nie może to jednak oznaczać, że należy inwa­lidztwo traktować jako stan statyczny, w którym istniejące zaburzenia nie ulegają jakimkolwiek zmianom. Ustawodawca wyraźnie odróżnia w art. 12 ustawy (3) stałą utratę zdolności..do wykonywania zatrud­nienia od długotrwałej. Życie człowieka, jak i zaburzenia wy­stępujące, nie są bowiem procesami statycznymi, lecz dynamicznymi, to­też nawet to, co w stanie zdrowia określamy jako „trwałe", może prze­cież ulegać mniejszym lub większym zmianom. Nie zawsze jesteśmy w stanie przewidzieć na podstawie wiedzy lekarskiej, czy stwierdzone zmiany będą niewątpliwie trwałe. Istniejące u inwalidy zmiany mogą przebiegać w kierunku polepszenia lub pogorszenia stanu zdrowia; mogą one niekiedy osiągnąć taki nawet stopień, że stawać się będą podstawą do zmiany pierwotnie orzeczonej grupy inwalidztwa lub — u inwalidów III grupy — do zmiany rodzaju i warunków pracy. W związku z tym, w większości przypadków przeprowadzane są badania kontrolne inwali­dów przez komisje lekarskiej cytowane rozporządzenie (32) przewiduje badania kontrolne inwalidów przynajmniej jeden raz w roku (§ 34, pkt 1). U mężczyzn, którzy ukończyli 60 rok życia, i u kobiet, które ukończyły 55 rok życia, jeżeli inwalidztwo ich nie jest wynikiem wypadku w zatrud­nieniu, nie przeprowadza się badań kontrolnych. Ponadto nie przeprowa­dza się badań kontrolnych w przypadkach chorób i kalectw wymienio­nych szczegółowo w załączniku do cytowanego rozporządzenia (§ 36). Załącznik ten zawiera wykaz stanów chorobowych i pourazowych nieule­czalnych bądź oczywiście nieodwracalnych lub takich, w których w cza­sie czteroletniej obserwacji nie stwierdzono poprawy. Możliwości zmian w stanie zdrowia inwalidów i przystosowania się ustroju do zmienio­nych warunków bytowania są podstawą tak ważnego zagadnienia, jakim jest rehabilitacja inwalidów.